Бұл зерттеу Дүниежүзілік банктің, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ), Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасының (БҰҰДБ) және Халықаралық еңбек ұйымының (ХЕҰ) Қазақстан жағдайында гендерлік теңдік пен әйелдердің экономикалық мүмкіндіктерге қол жеткізуін қалай тұжырымдайтынын және өлшейтінін бағалайды. Әдістеме. Зерттеуде «Әйелдер, бизнес және құқық 2026» есебінің, Әлеуметтік институттар және гендерлік индекс 2023, БҰҰДБ Гендерлік теңсіздік индексі мен Гендерлік даму индексінің, ХЕҰ еңбек статистикасының және Қазақстанның ресми еңбек нарығы статистикасының салыстырмалы институционалдық және индикаторлық талдауы жүргізіледі. Салыстыру төрт аналитикалық деңгейге бөлінген, оның ішінде ресми құқықтар мен іске асыру тетіктері; әлеуметтік институттарға негізделген кемсітушілік; гендерлік негіздегі адам дамуының нәтижелері; және еңбек нарығындағы нақты нәтижелер. Түпнұсқалық/құндылық. Халықаралық гендерлік индекстерді баламалы өлшемдер ретінде қарастырудың орнына, бұл зерттеу әрбір индексті гендерлік теңдіктің белгілі бір аспектісін бағалауға арналған құрал ретінде қарастырады. Бұл зерттеушілерге ресми құқықтық шарттар, институционалдық шектеулер, адам дамуының жетістіктері және нақты экономикалық нәтижелер арасындағы алшақтықтарды анықтауға мүмкіндік береді. Зерттеу нәтижелері. Қазақстанның WBL 2026 құқықтық негіздері индексі 100-ден 73,0 балл алды, ал қолдаушы негіздер индексі 57,43 балл алды; Enforcement Perceptions бойынша жалпы балл қолжетімді емес. Қазақстан SIGI 2023-те 100-ден 20,9 балл алды, бұл кемсітушіліктің төмен санатына жатады, ал физикалық тұтастықтың шектеулілігі оның ең әлсіз өлшемі болып қала береді. БҰҰДБ 2023 жылғы GII көрсеткіші 0,182 болғанын және Қазақстанның 172 экономиканың ішінде 50-орын алғанын хабарлады; GDI 1,004 болды, бұл жалпы адам дамуындағы теңдікке жақын екенін көрсетеді. Дегенмен, әйелдердің жан басына шаққандағы жалпы ұлттық табысы мен еңбек күшіне қатысуы ерлерге қарағанда төмен болып қала береді. Сонымен қатар, ұлттық статистика ерлер мен әйелдер арасындағы жалақы айырмашылығының сақталып отырғанын көрсетеді. Зерттеу құқықтық теңдік, институционалдық жағдайлар, адам дамуындағы теңдік және нақты экономикалық нәтижелер өзара байланысты, бірақ аналитикалық тұрғыдан бөлек екенін көрсетеді. Сондықтан Қазақстандағы теңдік пен экономикалық мүмкіндіктерді құқықтық, институционалдық және еңбек нарығы деректерін ескере отырып көп деңгейлі бағалау тек жеке халықаралық рейтингтерге сүйенуден гөрі ақпараттырақ болып табылады.

гендерлік теңдік; әйелдердің экономикалық мүмкіндіктері; гендерлік индекстер; Қазақстан; WBL; SIGI; еңбек нарығы.