Аңдатпа
Жасанды интеллект технологияларының жедел таралуы университеттерден стратегиялық және нормативтік құжаттар деңгейінде бейімделуді талап етеді. Жасанды интеллект саласында ұлттық нормативтік базаның белсенді қалыптасуына қарамастан, оның университеттердің институционалдық құжаттарында көрініс табу дәрежесі жеткілікті деңгейде зерттелмеген. Зерттеудің мақсаты - стратегиялық және нормативтік құжаттарды контент-талдау негізінде қазақстандық университеттердің жасанды интеллектті енгізуге институционалдық дайындығын бағалау. Эмпирикалық негізді ашық қолжетімділікте орналастырылған 52 құжат құрайды. Талдау этикалық, құқықтық және әлеуметтік өлшемдерді қамтитын авторлық аналитикалық матрицаны қолдану арқылы жүргізілді. Нәтижелер талданған іріктемедегі кейстердің шамамен 75%-ы институционалдық дайындықтың бастапқы деңгейіне жататынын және жасанды интеллектті пайдалануды реттейтін мазмұнды нормалардың жоқтығын көрсетеді. Ұлттық нормативтік базаның қалыптасуы мен оның университеттер деңгейінде операционалдануы арасында жүйелі алшақтық анықталды. Алынған деректер негізінде институционалдық дайындық деңгейі бойынша кейстердің типологиясы ұсынылды, сондай-ақ жасанды интеллектті пайдалану бойынша институционалдық саясатты әзірлеу принциптері тұжырымдалды. Алынған нәтижелер жасанды интеллектті стратегиялық құжаттарға декларативті түрде енгізуден кешенді нормативтік шеңберлерді әзірлеуге көшу қажеттігін көрсетеді. Зерттеудің практикалық маңыздылығы оның нәтижелерін университеттер мен реттеуші органдардың жасанды интеллектті енгізу саясатын жетілдіруде қолдану мүмкіндігімен айқындалады.
Түйін сөздер
жасанды интеллект, институционалдық дайындық, жоғары білім, контент-талдау, жасанды интеллект этикасы, мемлекеттік сектор, Қазақстан