Аңдатпа
Ғылыми мақаланың мақсаты - экономиканың цифрлық трансформациясы жағдайында саланың өнімділігін, орнықтылығын және бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында Қазақстан Республикасының агроөнеркәсіптік кешенінде жасанды интеллектті (ЖИ) қолдану мүмкіндіктері мен бағыттарын зерделеу. Әдіснамасы - зерттеу барысында мақаладағы жұмыста бастапқы деректерді талдау, жинау жəне өңдеу, статистикалық бақылау жəне салыстыру, синтез сияқты əдістер сияқты ғылыми əдістер басшылыққа алынды. Ауыл шаруашылығы ұлттық экономиканың тұрақты дамуының негізі болып табылады. Жасанды интеллектті ауыл шаруашылығында қолданудың негізгі тұжырымдамасы оның икемділігіне, жоғары өнімділігіне, дәлдігіне және экономикалық тиімділігіне негізделген. Ауыл шаруашылығындағы жасанды интеллект бүгінгі таңда үш перспективалық бағытта дамыған: машиналық оқыту, компьютерлік көру, болжамды аналитика. Жасанды интеллектті пайдаланудың шетелдік тәжірибесі өндірісті оңтайландыруға, өнімділікті арттыруға, ресурстардың шығындарын азайтуға және экологиялық зиянды азайтуға мүмкіндік беретін агроөнеркәсіптік кешенді трансформациялаудың жоғары әлеуетін көрсетеді. Зерттеу нәтижелері - жасанды интеллектті енгізудің шетелдік тәжірибесі зерделенді, негізгі кедергілері анықталды: білікті кадрлардың жетіспеушілігі, цифрлық инфрақұрылымның әлсіздігі, фермерлердің хабардарлығының төмендігі және қазақстандық ауыл шаруашылық дақылдардың жай-күйін мониторингілеу, суаруды басқару, өнімділікті болжау және логистика сияқты салаларда жасанды интеллектті ауқымды енгізудің стратегиялық бағыттары анықталды. Осы әлеуетті іске асыру үшін ақпараттық технологиялар мен жасанды интеллектті реттеу саласында бар бірқатар техникалық, құқықтық және этикалық мәселелерді шешу қажет. Шығындарды азайту, агрожүйелердің өнімділігі мен тұрақтылығын арттыру сияқты ықтимал артықшылықтар, сонымен қатар деректердің жетіспеушілігі, білікті кадрлардың жетіспеушілігі және ауылдық жерлерде технологияға қол жетімділіктің шектелуі сияқты негізгі қиындықтар талданады. Қорытындыда жасанды интеллект Қазақстанның АӨК тиімділігі мен тұрақтылығын, әсіресе климаттық тұрақсыздық және өнім сапасына қойылатын талаптардың артуы жағдайында айтарлықтай арттыруға қабілетті болуы айқындалады. Агроөнеркәсіптік кешенді дамыту перспективалары және оны аграрлық салаға сәтті интеграциялау бойынша ұсыныстар ұсынылған.
Түйін сөздер
Агроөнеркәсіптік кешен, тұрақты даму, жасанды интеллект, цифрландыру, тиімділік, мал шаруашылығы, стратегия, азық-түлік қауіпсіздігі