ЕББ қажеттіліктері бар балалармен жұмыс істейтін дене шынықтыру мамандарының психологиялық кәсіби дайындық деңгейін дамыту Ахметов Н. А., Мендалиев Б. М., Шарипова А. Б., Кыстаубаева К. Т., Аманкосова А. К.
DOI 10.58319/26170493_2026_2_23
PDF 7 0 Жүктеп алынды 0

Аңдатпа

Жұмыстың өзектілігі қазіргі педагогика үшін жаңа болып табылатын мәселені талдау және ғылыми-педагогикалық зерттеу болып табылады және қарапайым мектептерде ерекше білім беруді қажет ететін балаларды арнайы білім беру мекемелеріне орналастырмай оқыту және арнайы педагог кадрларын даярлау мәселесіне қатысты. Жоғары оқу орнында «6В01401 - Дене шынықтыру және спорт» білім беру бағдарламасы бойынша дайындалатын мамандардың қазірі кездегі инклюзивті білім беру саласындағы жұмысын талдау барысында, бірқатар қарама-қайшылықтар анықталды: - біріншіден, жалпы білім беру жүйесіндегі инклюзивті білім берудің жүйесін дамыту және жетілдіру қажеттілігі және педагогикалық ЖОО түлектерінің ерекше білім беруді қажет ететін балалармен жұмыс істеуге дайындығының жеткіліксіз деңгейі; - екіншіден, инклюзивті білім беру саласында жұмыс істейтін болашақ дене шынықтыру және спорт мамандарын даярлау деңгейіне және жоғары мектепте осындай маманды кәсіби даярлауға теориялық, әдіснамалық және практикалық технологиялардың жеткіліксіз әзірленуіне және осы мамандарға қоғам мен мектептің қоятын талаптарының жеткіліксіздігі; - үшіншіден инклюзивті білім беру саласында жұмыс істейтін дене шынықтыру және спорт мамандарын табысты кәсіби іске асыру қажеттілігі және психологиялық кәсіби дайындық деңгейін бағалау үшін сыналған құралдардың болмауы. Осы қарама-қайшылықтарды шешу жолдарын табуға деген ұмтылыс біздің зерттеуіміздің ғылыми мәселесін анықтады: «болашақ мұғалімді инклюзивті білім беру саласындағы жұмысқа тиімді дайындаудың психологиялық-педагогикалық және дидактикалық жағдайларын қалай қамтамасыз ету керек?» деген сұраққа жауап іздедік. Аталған проблеманы шешу студенттермен жұмысты жетілдіруге, түзетуге және болжауға, болашақ маманның кәсіби-тұлғалық даму, өзін-өзі жетілдіру және кәсіби бейімделу үдерісімен тығыз байланысты ерекше білім беруді қажет ететін балалармен жұмыс істеуге олардың кәсіби дайындық деңгейін қалыптастыру және арттыру мақсатында болашақ дене шынықтыру және спорт мамандарының жеке қасиеттерін қалыптастыруға мүмкіндік береді деп сенеміз.

Түйін сөздер

Инклюзивті білім беру, дене шынықтыру, спорт, кәсіби дайындық деңгейі, болашақ маман, кәсіби-тұлғалық даму, өзін-өзі жетілдіру, кәсіби бейімделу.

Шығарылым: №2(43)/2026

Авторлар туралы

Ахметов Нурсапа Абдикеримович

п.ғ.к, дене тәрбиесі және спорт кафедрасының қаум. профессоры (доцент),  Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті, Қазақстан, 13 0000 Ақтау қ., 32-й микрорайон, тел: 87073626659; nursapa.akhmetov@yu.edu.kz, ORCID: https://orcid.org/0000-0003-3910-2840
 

Мендалиев Балгабай Мырзабаевич

п.ғ.к., дене тәрбиесі және спорт кафедрасының қаум. профессоры (доцент),  Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті, Қазақстан, 13 0000 Ақтау қ., 32-й микрорайон, тел: 8701 3947026; balgabay.mendaliyev@yu.edu.kz, ORCID: https://orcid.org/0009-0005-7117-9604
 

Шарипова Айгерим Батырсариевна

PhD докторант,   Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті, Қазақстан, 13 0000 Ақтау қ., 32-й микрорайон, тел.:87715711275, e-mail: aigerim1.sharipova@yu.edu.kz, ORCID: https://orcid.org/0009-0000-1348-1112   
 

Кыстаубаева Кундыз Тазабаевна

магистр, дене тәрбиесі және спорт кафедрасының аға оқытушы, Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті, Қазақстан, 13 0000 Ақтау қ., 32-й микрорайон, тел: 87478323759; e-mail: kundyz.kystaubayeva@yu.edu.kz, ORCID:https://orcid.org/0000-0001-7973-1882 
 

Аманкосова Аягоз Кошкарбаевна

магистр, жалпы педагогика кафедрасының аға оқытушы, Ш.Есенов атындағы Каспий технологиялар және инжиниринг университеті, Қазақстан, 13 0000 Ақтау қ., 32-й микрорайон, тел: 87024320358; e-mail: ayagoz.amankossova@yu.edu.kz, ORCID: https://orcid.org/0009-0007-9821-1904