Аңдатпа
Экономиканың цифрлық трансформациясы жағдайында ақпараттық-коммуникациялық технологияларды енгізу ауыл шаруашылығын жаңғыртудың және аграрлық өндірістің тиімділігін арттырудың маңызды факторы ретінде қарастырылады. Осы зерттеудің мақсаты Қазақстан Республикасының Қызылорда облысы мысалында цифрландыру деңгейі мен күріш өндірісінің тиімділігі арасындағы өзара байланысты бағалау болып табылады. Цифрландыру көрсеткіші ретінде ақпараттық-коммуникациялық технологияларға жұмсалған шығындар пайдаланылды. Талдау үшін цифрландыру деңгейі мен күріш шаруашылығының тиімділік көрсеткіштері арасындағы байланысты бағалауға мүмкіндік беретін регрессиялық тәсіл қолданылды. Күріштің өнімділігі мен жалпы өнім жинау тәуелді айнымалылар ретінде қарастырылды, ал егіс алаңы жалпы жинау моделіне қосымша енгізілді. Зерттеу нәтижелері ақпараттық-коммуникациялық технологиялар шығындары мен күріш өндірісінің көрсеткіштері арасындағы статистикалық маңызды байланыс анықталмағанын көрсетті. Күріш өндірісінің көлемін анықтайтын негізгі фактор жалпы егінге айтарлықтай оң әсер ететін егіс алқабы болып табылатыны анықталды. Нәтижелер цифрландырудың ауыл шаруашылығы өндірісіне әсері делдалдық сипатқа ие екенін және цифрлық технологияларды енгізу мен пайдалану шарттарына байланысты екенін көрсетеді. Зерттеудің практикалық маңыздылығы мынада: алынған нәтижелер ауыл шаруашылығын цифрлық трансформациялауға кешенді тәсілдің қажеттілігін көрсетеді, оның ішінде АКТ-ға инвестициялар ғана емес, сонымен қатар инфрақұрылымды дамыту, цифрлық сауаттылық деңгейін арттыру және технологияларды енгізу тетіктерін жетілдіру. Зерттеудің ғылыми жаңалығы модельдің кеңейтілген спецификациясын ескере отырып, цифрландыру мен аймақтық деңгейде күріш өндірісінің тиімділік көрсеткіштері арасындағы байланысты сандық бағалау болып табылады. Зерттеудің ерекшелігі оның Қазақстанда күріштің негізгі өндірісі шоғырланған Қызылорда облысына бағытталуы болып табылады, бұл алынған нәтижелердің репрезентативтілігін қамтамасыз етеді.
Түйін сөздер
ауыл шаруашылығын цифрландыру, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар, цифрлық трансформация, күріш өнімділігі, жалпы өнім, регрессиялық талдау, Қазақстанның аграрлық секторы