ЦИФРЛЫҚ ЭКОНОМИКАДАҒЫ ЗИЯТКЕРЛІК КАПИТАЛ: КОМПАНИЯ ҚҰНЫН БАҒАЛАУ МЕН БАСҚАРУДАҒЫ ИННОВАЦИЯЛАР Chen L., Досжан Р., Жусупова Ж. М.
DOI 10.58319/26170493_2025_3_34
PDF 9 0 Жүктеп алынды 0

Аңдатпа

Цифрлық және білімге негізделген экономика дәуірінде материалдық активтерге басымдық беретін дәстүрлі қаржылық модельдердің өзектілігі азайып барады. Зияткерлік капитал, адами, ұйымдастырушылық және реляциялық ресурстарды қамтитын материалдық емес активтер жиынтығы бәсекелестік артықшылықтың негізгі көзі және қазіргі заманғы кәсіпорындарда нарықтық капиталдандырудың өсуінің катализаторы ретінде пайда болады. Алайда, IFRS және GAAP сияқты қолданыстағы бухгалтерлік есеп стандарттары ішкі өндірілген зияткерлік капиталдың құнын дәл көрсете алмайды, бұл компаниялардың баланстық құны мен нарықтық құны арасында айтарлықтай сәйкессіздікке әкеледі. Бұл мақалада зияткерлік капиталды өлшеу және басқару мәселелерін шешуге бағытталған қаржылық менеджменттің инновациялық стратегияларын жан-жақты зерттеу қарастырылған. Мақалада теңдестірілген уөрсеткіштер жүйесі сияқты қаржылық емес көрсеткіштерден бастап күрделі қаржылық модельдерге, соның ішінде қосылған құнның зияткерлік капитал коэффициентіне (VAIC) дейінгі бірқатар тәсілдер жүйелі түрде қарастырылады. Интеграцияланған есептілік (IR) тұжырымдамасы құндылықты құру туралы корпоративтік коммуникацияға трансформациялық тәсіл ретінде айтарлықтай назар аударады. Көрнекті технологиялық компаниялардың гипотетикалық деректерін зерттеу арқылы әр түрлі өлшеу шеңберлерінің тиімділігіне салыстырмалы бағалау жүргізіледі. Мақалада қаржылық менеджменттегі басты назар тұрақты ұзақ мерзімді өсуді ынталандыру мақсатында жай ғана құндылық декларациясынан материалдық емес факторларды белсенді басқаруға ауысатынын көрсетеді.

Түйін сөздер

Зияткерлік капитал, материалдық емес активтер, қаржылық менеджмент, құндылықты өлшеу, VAIC, интеграцияланған есептілік, бағалаудағы алшақтық, адами капитал, құрылымдық капитал, инновация.

Шығарылым: 3-2025

Авторлар туралы

Chen Lixian*

2 курс докторанты, DBA, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Әл-Фараби бизнес мектебі, Алматы, Қазақстан.

E-mail: lixian92@mail.ru

Досжан Райгүл

экономика ғылымдарының кандидаты, Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, әл-Фараби бизнес мектебі, Алматы, Қазақстан.

E-mail: rdd2011@mail.ru

Жусупова Жаннат Мухтаровна

МВА, аға оқытушы, Қ. Сағадиев атындағы Халықаралық бизнес университеті, Алматы, Қазақстан.

E-mail: zhussupova.z@uib.kz

ORCID: https://orcid.org/0000-0001-5977-2265